ماهنامه صبا
احمد مرادپور سراغ یکی از حساسترین معضلات امروز جامعه رفته، اما قابهای بسته، ریتم یکنواخت و تعلیقهای ساده، اجازه نمیدهند «کارواش» از سطح طرح مسئله فراتر برود و به یک تجربه سینمایی تاثیرگذار تبدیل شود.
فیلم «کارواش» جدیدترین ساخته احمد مرادپور، تلاشی جدی و قابل احترام برای پرداختن به یکی از معضلات پیچیده جامعه امروز، یعنی فساد اقتصادی سازمانیافته، در قالب یک تریلر اجتماعی است. فیلم با تمرکز بر شخصیت «کاوه»، مأمور مالیاتِ مصمم و آسیبدیده سعی دارد وارد لایههای پنهان مناسبات مالی و قدرت شود. طرح چنین سوژه جسورانهای در بستر سینمای ایران به خودی خود نقطه قوتی است که فیلم را در زمره آثار متعهد به مسائل روز قرار میدهد. با این حال، نحوه پرداخت و اجرای این ایده بلندپروازانه، «کارواش» را بیشتر به اثری شبیه به یک فیلم تلویزیونی باکیفیت تبدیل کرده است تا یک تجربه سینمایی کامل و مؤثر.
یکی از نقاط قوت فیلم، عملکرد بازیگران آن است. در کنار بازی خوب امیر آقایی، بازی حسین مهری نکته غافلگیرکننده فیلم است. مهری با بازی در نقش کاوه عابدی به عنوان یک مأمور دولتی دغدغهمند و گرفتار در بوروکراسی اداری، یکی از بزرگترین امتیازات فیلم است. مهری صرف نظر از لحظاتی که درحال شعار دادن است موفق میشود نقش یک مامور دلسوز را به خوبی ایفا کند.
مشکل اصلی فیلم اما از جایی آغاز میشود که کارگردان میخواهد این درام اجتماعی را در قالب یک تریلر ارائه دهد. ریتم فیلم یکنواخت است و حس تعلیق و پیچیدگی واقعی یک پرونده مالی کلان هرگز به شکل ملموسی ایجاد نمیشود. بخش عمدهای از این ضعف به شیوه کارگردانی و به ویژه انتخاب نماها باز میگردد. احمد مرادپور به طرز چشمگیری بر نماهای مدیوم کلوزآپ و کلوزآپ از صورت بازیگران تکیه کرده است. اگرچه این رویکرد ممکن است برای تأکید بر فشار روانی شخصیتها انتخاب شده باشد، اما تعدد و طولانی شدن این نماها نه تنها از تأثیر آن میکاهد، بلکه فضای فیلم را به شدت محدود و ایستا میکند. مخاطب به ندرت امکان مییابد تا بافت محیطی، روابط فضایی شخصیتها یا حتی جزئیات موقعیتی را که در آن قرار دارند، به وضوح درک کند. این امر باعث میشود فیلم بیش از آنکه یک دنیای بصری غنی و چندبعدی پیش روی بیننده بگذارد، شبیه به یک فیلم تلویزیونی به نظر برسد که در آن بازیگران پشت سر هم دیالوگهای خود را در قابهایی بسته ادا میکنند.
فیلمنامه نیز با وجود پرداختن به موضوعی مهم، بیش از حد خطی و فاقد پیچیدگیهای دراماتیک لازم برای غرق کردن مخاطب در دنیای خود است. تعلیقها سریع و ساده حل میشوند و شخصیت مقابل (فساد اقتصادی) بیشتر به صورت انتزاعی و از طریق دیالوگها حضور دارد تا در قالب یک تعارض نمایان و ملموس.
در نهایت، «کارواش» با همه حسننیتی که در انتخاب موضوع دارد و فیلمنامهای که تا حد زیادی گلیم خود را از آب بیرون میکشد در اجرا نتوانسته از سطح یک درام اجتماعی تلویزیونیِ خوب فراتر رود. تمرکز افراطی بر چهرهها و ناتوانی در خلق فضاسازیهای سینمایی و ریتمی پرکشش، فرصت بزرگ پرداختن به سوژهای چنین حیاتی را تا حد زیادی از بین برده است. این فیلم بیشتر اثری است برای گفتوگو و طرح موضوع، تا یک تجربه سینمایی تاثیرگذار و ماندگار.