ماهنامه صبا
مرگ یک شخصیت در داستان، لزوماً به معنای پایان تأثیرگذاری او نیست. بابک حمیدیان در سریال «یل» با بازی حساب‌شده و حضوری پرقدرت، حتی در آخرین لحظات نیز توجه مخاطب را به خود جلب می‌کند.
نگاهی به نقش‌آفرینی بابک حمیدیان در سریال «یل»؛ بازیگری که حتی در واپسین لحظات حضورش، صحنه را به نام خود ثبت می‌کند.
گاهی برای سنجش توانایی یک بازیگر، نیازی نیست تمام بار یک روایت را بر دوش بکشد یا در همه قسمت‌های یک مجموعه حضور داشته باشد. کافی است در فرصتی محدود، شخصیتی خلق کند که پس از پایان حضورش نیز جای خالی او در داستان احساس شود. بابک حمیدیان در سریال «یل» از همین جنس بازیگری است؛ حضوری که اگرچه در قسمت ششم با مرگ شخصیتش به پایان می‌رسد، اما تأثیر نقش‌آفرینی‌اش به‌سادگی از ذهن مخاطب پاک نمی‌شود.
حمیدیان در نقش سعید قریشی، از همان ابتدا تلاش نمی‌کند با تکیه بر شیوه‌های آشنای بازیگری یا نمایش بیرونی احساسات، توجه مخاطب را به خود جلب کند. او به‌جای آنکه شخصیت را به مجموعه‌ای از واکنش‌های نمایشی تقلیل دهد، به دنبال ساختن هویت رفتاری مشخصی برای اوست. نتیجه این رویکرد، شخصیتی است که در مناسباتش با دیگران، در نوع مواجهه با موقعیت‌های دشوار و حتی در لحظات سکوت، نشانه‌هایی از جهان درونی خود را آشکار می‌کند.
یکی از ویژگی‌های قابل توجه بازی حمیدیان، توانایی او در ایجاد تفاوت میان شخصیت‌های مختلفی است که در طول سال‌های فعالیتش تجربه کرده است. او بازیگری نیست که بتوان برای نقش‌هایش یک الگوی ثابت و تکرارشونده در نظر گرفت. از حضور متفاوتش در «چ» و «رستاخیز» گرفته تا نقش‌آفرینی‌هایش در «مغز استخوان»، «مسخره‌باز»، «خاتون» و «تاسیان»، همواره تلاش کرده است به اقتضای جهان هر اثر، شکل تازه‌ای از بازی را ارائه کند. همین تنوع، یکی از امتیازهای مهم کارنامه اوست.
در «یل» نیز این توانایی در قالب شخصیتی با مختصات خاص خود دیده می‌شود. حمیدیان برای تأثیرگذاری، به دنبال تصاحب تمام فضای صحنه نیست. او می‌داند که گاهی یک مکث، یک تغییر در لحن یا واکنشی کنترل‌شده می‌تواند بیش از یک فوران احساسی طولانی اثرگذار باشد. این خویشتن‌داری، به‌ویژه در مواجهه با موقعیت‌های پرتنش داستان، به بازی او کیفیتی قابل اعتنا می‌بخشد.
اما نقطه اوج حضور حمیدیان در سریال، بدون تردید سکانس کشته‌شدن شخصیت اوست؛ لحظه‌ای که تقابل سعید قریشی با کارآگاه، با بازی نوید محمدزاده، به پایان تلخی می‌رسد. اهمیت این سکانس فقط در اتفاقی که برای شخصیت رخ می‌دهد نیست؛ بلکه در کیفیت مواجهه بازیگر با لحظه‌ای است که قرار است پایان مسیر کاراکترش باشد. حمیدیان در این صحنه، مرگ را صرفاً به یک اتفاق فیزیکی یا واکنشی اغراق‌آمیز تبدیل نمی‌کند. آنچه اهمیت دارد، بار دراماتیکی است که بازیگر به لحظه آخر شخصیت می‌بخشد.
در این میان، دیالوگ «اونی که دست گذاشتی روش دیوار کوتاه نیست، یله یل!» نیز به یکی از لحظات شاخص حضور او تبدیل می‌شود. جمله‌ای که در بستر داستان، صرفاً یک دیالوگ برای پیشبرد موقعیت نیست؛ بلکه می‌توان آن را بخشی از هویت و روحیه شخصیتی دانست که حمیدیان در طول حضورش ساخته است. انتخاب درست لحن و تأکید بر واژه‌ها، به این جمله وزن و تشخص می‌دهد و آن را به عبارتی تبدیل می‌کند که ظرفیت ماندن در ذهن مخاطب را دارد.
قرار گرفتن حمیدیان در برابر نوید محمدزاده نیز از جنبه بازیگری قابل توجه است. محمدزاده با انرژی و بیان خاص خود، معمولاً حضوری پررنگ در قاب دارد؛ اما حمیدیان در این تقابل، به‌جای رقابت در شدت و حجم بازی، مسیر متفاوتی را انتخاب می‌کند. او شخصیت خود را با همان منطق رفتاری که از ابتدا بنا کرده، پیش می‌برد. این تفاوت در شیوه اجرا، به صحنه جان می‌دهد و اجازه نمی‌دهد تقابل دو بازیگر صرفاً به مسابقه‌ای برای جلب توجه تبدیل شود.
البته نباید تمام ارزش بازی حمیدیان در «یل» را به سکانس مرگ یا دیالوگ پایانی او محدود کرد. اتفاقاً اهمیت نقش‌آفرینی او در این است که لحظه آخر، ادامه منطقی مسیری است که پیش‌تر برای شخصیت ساخته است. اگر بازیگر نتواند در طول حضورش مخاطب را با کاراکتر همراه کند، حتی تأثیرگذارترین سکانس مرگ هم به‌تنهایی نمی‌تواند فقدان شخصیت‌پردازی را جبران کند. حمیدیان در این مجموعه توانسته میان حضورهای مختلفش پیوستگی ایجاد کند و برای سعید قریشی هویت قابل تشخیصی بسازد.
با این حال، خروج زودهنگام این شخصیت از روایت، پرسشی را نیز درباره ظرفیت‌های استفاده‌نشده آن ایجاد می‌کند. سعید قریشی می‌توانست در ادامه داستان فرصت بیشتری برای آشکار شدن ابعاد شخصیتی و روابطش داشته باشد. این محدودیت را باید بیش از آنکه به بازیگر نسبت داد، در محدوده حضور و کارکردی جست‌وجو کرد که فیلمنامه برای این شخصیت در نظر گرفته است. حمیدیان در همین فرصت محدود، بیش از آنچه از یک نقش مکمل انتظار می‌رود، به شخصیت تشخص بخشیده است.
بابک حمیدیان از آن دسته بازیگرانی است که کیفیت حضورش را نمی‌توان با تعداد سکانس‌ها یا میزان دیالوگ‌هایش اندازه گرفت. او در کارنامه خود بارها نشان داده که از توانایی عبور از قالب‌های تکراری برخوردار است و می‌تواند در جهان‌های متفاوت، شخصیت‌هایی با مختصات مستقل خلق کند. «یل» نیز نمونه دیگری از همین توانایی است؛ نقشی که شاید از نظر زمان حضور چندان طولانی نباشد، اما از نظر کیفیت اجرا ارزش مکث و بررسی دارد.
در نهایت، مرگ سعید قریشی پایان حضور بابک حمیدیان در «یل» است، اما نه پایان تأثیرگذاری بازی او. شاید به همین دلیل است که پس از پایان آن سکانس، بیش از هر چیز این جمله در ذهن می‌ماند: «یله، یل!»؛ دیالوگی که حالا می‌توان آن را امضای حضوری دانست که کوتاه بود، اما بی‌اثر نماند.